برای خیلی از مادران، زایمان فقط پایان بارداری نیست بلکه شروعی است برای یک احساس پیچیده. خستگی، اشکهایی بیدلیل، اضطراب، و حسی عجیب فاصله گرفتن از خود. اگر این حالتها برایتان آشناست، بدانید تنها نیستید.
طبق گزارش سازمان CDC، حدود ۱ نفر از هر ۷ زن پس از زایمان دچار نوعی از افسردگی میشود. حالتی که با احساس غم، بیانگیزگی، خشم یا حتی ناتوانی در برقراری ارتباط با نوزاد همراه است. افسردگی پس از زایمان نشانه ضعف یا ناتوانی نیست. این یک اختلال است که نیاز به دیده شدن، شنیده شدن، و همراهی دارد.
گاهی پس از زایمان، تجربه احساساتی مانند غم، اضطراب، نوسانات خلقی یا بیخوابی امری طبیعی است. این وضعیت که به آن “غم پس از زایمان” «baby blues» نیز گفته میشود، معمولاً در چند روز اول پس از تولد نوزاد رخ میدهد و ظرف یکی دو هفته کاهش مییابد. اما اگر این احساسات ادامهدار شوند، شدت پیدا کنند و بر عملکرد روزمره تأثیر منفی بگذارند، ممکن است نشانهای از یک وضعیت جدیتر به نام افسردگی پس از زایمان (Postpartum Depression) باشد.
درک و شناسایی بهموقع این نشانهها میتواند نقش حیاتی در درمان مؤثر و بازیابی سلامت روان مادر ایفا کند. اگر شما یا یکی از اطرافیانتان چنین نشانههایی را تجربه میکنید، گفتوگو با یک درمانگر متخصص میتواند نخستین گام حیاتی در مسیر بهبودی باشد.
این اختلال میتواند خودش را به شکلهای مختلف نشان دهد:
تماشای یک گفتوگوی کوتاه با درمانگر میتواند به شما کمک کند این تجربه را بهتر بشناسید و دربارهی گام بعدی تصمیمی آگاهانه بگیرید.
شاید با خود بگویید «این حال طبیعی است و خودش میگذرد».اما افسردگی پس از زایمان، اگر نادیده گرفته شود، فقط یک حال ناخوش باقی نمیماند؛ میتواند بهتدریج رابطهتان با نوزاد و شریک زندگیتان را تحت تاثیر قرار دهد، به اعتماد به نفستان آسیب بزند و سلامت روانی بلندمدتتان را تهدید کند.
خبر خوب این است که این اختلال پاسخ بسیار خوبی به درمان میدهد. رواندرمانی، و در صورت نیاز دارودرمانی ایمن، به بسیاری از مادران کمک کرده دوباره آرامش و پیوند با فرزندشان را بازیابند.
گاهی علائم آن قدر آرام وارد زندگی میشوند که متوجهشان نمیشویم. تست غربالگری افسردگی پس از زایمان میتواند نقطهی شروع خوبی برای شناخت احساسمان باشد(زمان: ۳ تا ۵ دقیقه، محرمانه، بدون نیاز به ثبتنام)
اگر خلق پایین، بیانگیزگی، لذت نبردن از فعالیتها، اختلال خواب/تمرکز یا کمرنگ شدن روابطتان بیش از دو هفته به طور مداوم ادامه دارد حتی اگر اطرافیان متوجه تغییرتان نباشند وقت مراجعه است. رفتن نزد روانشناس برچسب «دارای ایراد اخلاقی» نیست؛ نشانهی مراقبت از خود است. گفتوگو با درمانگر کمک میکند بفهمید در ذهنتان چه میگذرد و چه مسیر عملی برای بهبود دارید. منتظر بدتر شدن نمانید؛ همین احساس ماندگارِ «حالم مثل قبل نیست» دلیل کافی برای کمک گرفتن است.
تقریباً ۷۰٪ مادران در روزهای اول پس از زایمان، baby blues یا غم بعد از زایمان را تجربه میکنند: احساساتی مثل بیقراری، اشک ریزی بیدلیل یا خستگی شدید که معمولاً طی چند روز یا نهایتاً دو هفته کاهش مییابد.
اما اگر این احساسات:
ممکن است دیگر با غم طبیعی پس از زایمان طرف نباشید، بلکه با یک اختلال نیازمند درمان مواجه باشید.در موارد شدید، اگر افکار آسیب به خود یا نوزاد دارید، لازم است سریعاً از خدمات اورژانسی یا درمان تخصصی استفاده کنید.
روشهای متداول درمان افسردگی پس از زایمان:
هیچ نسخه یکسانی وجود ندارد.
رویکردهای رواندرمانی مناسب برای افسردگی اساسی:
ترکیب روشها معمولاً بهترین نتیجه را دارد. تغییر ناگهانی نیست، اما طی چند هفته تا چند ماه بسیاری بهبود را تجربه میکنند.
در بارسا ولبینگ، مسیر درمان از ارزیابی روانشناختی شروع میشود و با تدوین برنامه فردی، جلسات منظم و بررسی پیشرفت ادامه پیدا میکند.
چرا بارسا؟ چون ما خدماتی ویژه برای ایرانیان مقیم خارج از کشور داریم؛ درمانگران ما با چالشهای مهاجرت و فرهنگ دوگانه آشنا هستند و مشاوره به زبان دلخواه (فارسی، انگلیسی، عربی) امکانپذیر است. همه درمانگران با معیارهای بینالمللی گزینش شدهاند و در تمام مراحل درمان پشتیبان شما خواهند بود.
خیر. آنچه طبیعی و رایج است، نوسانات خلقی ملایمیست که در روزهای نخست پس از زایمان تجربه میشود (baby blues). اما اگر این احساسات شدید، ماندگار یا اختلالزا باشند، ممکن است با افسردگی پس از زایمان روبهرو باشید، اختلالی که قابل درمان است.
اگر احساس میکنید حالتان طی هفتهها تغییر نکرده، بیانگیزه هستید، از نوزاد فاصله گرفتهاید یا دچار افکار مزاحم شدهاید، بهتر است برای ارزیابی دقیقتر با یک درمانگر گفتوگو کنید.
در برخی موارد خفیف، ممکن است علائم با گذشت زمان کاهش یابد. اما در بسیاری از موارد، بدون درمان حرفهای این نشانهها پایدار میمانند یا شدت میگیرند. هرچه زودتر درمان آغاز شود، روند بهبود سریعتر و عمیقتر خواهد بود.
برخی داروهای ضدافسردگی برای دوران شیردهی بیخطر محسوب میشوند و توسط روانپزشک قابل تجویز هستند. در Barsa، انتخاب دارو با دقت، براساس شرایط بدنی، مرحله زندگی و نیازهای شما توسط روانپزشک انجام میشود.
بله. پژوهشها نشان دادهاند که رواندرمانی آنلاین، اگر در محیطی حرفهای و امن انجام شود، میتواند بهاندازه درمان حضوری مؤثر باشد، بهویژه برای مادرانی که فرصت یا امکان رفتوآمد ندارند.
شما همیشه حق انتخاب دارید. اگر احساس کردید با درمانگر فعلی ارتباط موثری برقرار نمیکنید، در Barsa میتوانید با ارتباط با پشتیبانی درمانگر دیگری را انتخاب کرده و درمان را با اطمینان ادامه دهید.
